22 Numarada Cinayet Nereden İzlenir?

1976 yapımı “22 Numarada Cinayet”, klasik dedektiflik hikayelerinin altın çağına göz kırpan, kendini fazla ciddiye almayan bir suç komedisi. Robert Moore’un yönettiği film, Agatha Christie tarzı “kilitli oda” gizemlerinin ve dönemin ünlü kurgusal dedektiflerinin zarif bir parodisi olarak öne çıkıyor. Eksantrik milyoner Lionel Twain’in kasvetli malikanesine davet edilen beş ünlü dedektif, kendilerini beklenmedik bir gece yarısı oyununun içinde buluyor. Twain, onlara henüz işlenmemiş bir cinayeti çözmeleri gerektiğini söyleyerek ortadan kayboluyor; üstelik gece yarısı birinin öleceğini ve hayatta kalanın büyük bir ödül kazanacağını da ekliyor.

Filmin asıl keyfi, bu dev kadronun birbirleriyle olan uyumundan ve karakterlerin abartılı hallerinden geliyor. Truman Capote’nin Twain rolündeki sivri dili, Peter Sellers’ın Çinli dedektif Sidney Wang tiplemesi ve Alec Guinness’in uşağı canlandırırkenki soğukkanlılığı, filmin mizahının temel taşlarını oluşturuyor. Maggie Smith, David Niven ve James Coco gibi isimler de bu kaotik buluşmaya kendi tarzlarını katıyor. Diyaloglar, dönemin polisiye filmlerindeki kalıpları ustaca ters yüz ederken, izleyiciyi sürekli olarak “acaba gerçekten bir cinayet mi işlenecek?” sorusuyla oyalıyor. Bu yönüyle film, hem türün sevenlerine hem de hafif ve eğlenceli bir gizem arayanlara hitap ediyor.

Mizahın dozu, kara komedi ile saf bir şaklabanlık arasında gidip geliyor. Kimi sahnelerde zekice bir gönderme, kimi sahnelerde ise fiziksel komedi ön plana çıkıyor. Ancak filmin asıl başarısı, bu iki tonu dengede tutabilmesinde. Gerilim, hiçbir zaman gerçek bir tehdit hissi yaratmıyor; daha çok bir bulmaca çözme heyecanı gibi ilerliyor. Bu da izleyicinin rahatça eğlenmesini sağlıyor. Özellikle filmin son çeyreğinde ortaya çıkan çözüm, türün klasik yapılarına yapılan zekice bir gönderme olarak dikkat çekiyor. Spoiler vermemek adına detaylara girmiyorum ama final, izleyiciyi tatmin eden ve gülümseten bir sürpriz içeriyor.

“22 Numarada Cinayet”, günümüzde hâlâ izlenebilirliğini koruyan, zamana meydan okuyan bir yapım. Görsel olarak 70’lerin estetiğini taşısa da, mizah anlayışı ve oyuncu kadrosunun enerjisi sayesinde eskimemiş. Özellikle klasik polisiye filmlerin parodisini yapan yapımları seviyorsanız, bu film tam size göre. Kısa süresi ve akıcı temposuyla da tek oturuşta keyifle izlenebilecek bir seçenek. Türkiye’de dijital platformlarda dönemsel olarak yer alabilen film, şu anda çeşitli online film kütüphanelerinde bulunabiliyor; ancak en kolay erişim için DVD veya Blu-ray koleksiyoncuları da bu yapımı arşivlerinde bulunduruyor.