Aİ Nereden İzlenir?

Jerzy Skolimowski’nin 2022 yapımı “EO”, sinemada ender rastlanan bir bakış açısına yaslanıyor: Hikâyenin merkezinde bir eşek var. Polonya’da bir sirkte başlayan yolculuğu, onu kasvetli ahırlardan refah içindeki villalara, oradan da taşraya savuruyor. Film, EO’nun karşılaştığı insanlar üzerinden bir Avrupa portresi çiziyor; kimi karakterler ona şefkatle yaklaşırken, kimi sadece bir yük hayvanı olarak görüyor. Anlatı, hayvanın masumiyetini merkeze alıyor ama bunu duygusal bir sömürüye dönüştürmüyor; daha çok, insan doğasının çelişkilerini mesafeli bir gözle izliyor.

Görsel dil, filmi türün sınırlarından çıkarıyor. Kızıl ve neon tonların ağırlıkta olduğu sahneler, zaman zaman deneysel bir havaya bürünüyor; doğa sesleri ve elektronik müziğin iç içe geçtiği atmosfer, izleyiciyi EO’nun algısına yaklaştırıyor. Bu yönüyle film, klasik bir hayvan hikâyesi beklentisini boşa çıkarıyor; daha çok, görsel şiir ile gerçekçiliğin arasında salınan bir anlatı sunuyor. Hızlı tempolu bir anlatı arayanlar için uygun değil; ancak sinemanın imkânlarıyla düşünmeyi seven, sabırlı izleyiciler için zengin bir deneyim.

Skolimowski’nin yedi yıl aradan sonraki bu dönüşü, onun sinema dilindeki cesaretini koruduğunu gösteriyor. Film, hayvan hakları temalı bir yapıt olmaktan çok, varoluşsal bir sorgulama olarak okunabilir. Hikâyenin sonu, izleyiciyi rahatlatmaktan kaçınıyor ve akılda kalıcı bir iz bırakıyor. Türkiye’de TV+ platformunda izlenebilir.