Aşırıcılar Nereden İzlenir?

Ghibli Stüdyoları’nın büyülü dünyasına yeni bir kapı aralayan "Aşırıcılar" (2010), yönetmen koltuğunda Miyazaki’nin himayesinde yetişen Hiromasa Yonebayashi’yi ağırlıyor. Film, Mary Norton’un klasik çocuk romanı "The Borrowers"dan uyarlanmış olsa da, Ghibli’nin kendine özgü dokunuşuyla bambaşka bir soluk kazanıyor. Hikâye, evlerin zemin altlarında, duvar aralarında yaşayan ve ihtiyaçlarını "ödünç aldıkları" eşyalarla karşılayan minik insanlar olan Borrowerlar’a odaklanıyor. Bu kez, genç Borrower kızı Arrietty ile onu fark eden hasta bir çocuk olan Shō arasındaki hassas bağ, türünün alışılmış macera kalıplarının dışına çıkarak daha sessiz, daha içe dönük bir anlatı sunuyor.

Filmin en dikkat çekici yanı, dev bir dünyanın içinde kaybolmuş minik kahramanların perspektifini olağanüstü bir görsellikle aktarması. Bir çim yaprağının üzerindeki çiy damlası, iğneyle tutturulmuş bir perde ya da bir küp şekerin taşınması, Yonebayashi’nin yönetiminde adeta birer sanat eserine dönüşüyor. Ghibli’nin el emeği animasyon geleneğinin son demlerini yaşadığı bu yapım, her karesinde incelikli bir işçilik barındırıyor. Renk paleti, doğanın canlı tonlarından evlerin loş ve sıcak köşelerine uzanan bir yelpazede, izleyiciyi hem büyülü bir kır evine hem de bilinmeyen bir mikrokozmosun içine çekiyor. Aksiyondan çok, keşfetme duygusu ve küçük ayrıntılardaki büyüleyici güzellik ön planda.

Ancak "Aşırıcılar"ı sadece görsel bir şölen olarak tanımlamak eksik kalır. Filmin kalbinde, farklı dünyalara ait iki karakterin birbirlerine duyduğu saf merak ve saygı yatıyor. Arrietty’nin cesareti ve bağımsızlık arayışı, Shō’nun ise hastalığı nedeniyle dış dünyaya kapanmış ama bu minik varlık sayesinde yeniden hayata tutunma çabası, hikâyeye derinlik katıyor. Bu, tipik bir "insan ve yaratık dostluğu" klişesinden sıyrılıp, varoluşsal bir sorgulamaya dönüşüyor: Bir varlığın sadece varlığı bile başka bir hayata anlam katabilir mi? Film, bu soruyu cevaplarken izleyiciyi hüzünlü bir veda ve umut dolu bir başlangıç arasında salınımda bırakıyor.

Ghibli sinemasının alışıldık büyülü yaratıkları ve epik yolculuklarından farklı olarak "Aşırıcılar", daha sade, daha insani ve belki de bu yüzden daha etkileyici bir hikâye anlatıyor. 94 dakikalık süresi boyunca tempoyu hiç düşürmeyen film, özellikle doğa ve insan arasındaki kırılgan dengeyi, minik bir kızın gözünden yeniden sorgulatıyor. Eğer Ghibli’nin büyüsünü daha önce keşfettiyseniz, bu film sizi tanıdık ama bir o kadar taze bir duyguyla buluşturacak. Yeni başlayanlar içinse, stüdyonun neden bu kadar sevildiğini anlamak için mükemmel bir başlangıç noktası olabilir.