Gabbeh Nereden İzlenir?

Mohsen Makhmalbaf’ın 1996 tarihli filmi “Gabbeh”, adını İran’ın güneybatısında Bahtiyar aşiretinin dokuduğu geleneksel bir halı türünden alıyor. Film, akarsu kenarında halı yıkayan orta yaşlı bir çiftin, halının desenlerindeki genç kadın figürünün hikayesini dinlemesiyle başlıyor. Genç kadın (Gabbeh), aşiretin göç yolculuğu sırasında sevdiği adamla evlenmek için bekleyen bir gelin adayıdır. Anlatı, bu bekleyişin etrafında dönerken; aşiretin mevsimlik göçleri, doğayla kurdukları bağ ve halı dokuma geleneği iç içe geçiyor.

Makhmalbaf burada klasik bir öykü anlatmak yerine, görsel bir şiir kuruyor. Doğanın saf renkleri, halı desenlerindeki sembolizm ve karakterlerin sessiz ama yoğun halleri filmin ana dokusunu oluşturuyor. Diyalogların az, imgelerin güçlü olduğu yapım; belgesel ile kurmaca arasında salınan bir atmosfere sahip. Yavaş akan temposu ve sembolik anlatımı nedeniyle film, olay örgüsünden çok görsel ve duygusal bir deneyim arayan izleyicilere hitap ediyor. İran sinemasının doğa ve gelenek temalı şiirsel diline yakın duranlar için önemli bir örnek. Film, Türkiye’de MUBI kütüphanesinde yer alıyor.