Göz Zevki Nereden İzlenir?

1994 yapımı Göz Zevki (özgün adı L'uomo che guarda), İtalyan sinemasının tartışmalı ismi Tinto Brass’ın yönetmen koltuğunda oturduğu, erotizm ve psikolojik dramı iç içe geçiren bir yapım. Film, Roma’da bir üniversitede ders veren Dodo lakaplı bir profesörün etrafında şekilleniyor. Eşi tarafından başka bir adam için terk edilen Dodo, bu ayrılığın ardından ağır bir depresyona gömülür. Brass’ın alışılageldik görsel diliyle bezeli film, bir yandan karakterin iç dünyasındaki kırılmaları, diğer yandan arzu ve saplantı arasındaki ince çizgiyi sorguluyor. Ancak bu, klasik bir terk edilmiş koca hikâyesi değil; Brass, izleyiciyi karakterin bilinçaltına, rüyalarına ve takıntılı bakışına davet ediyor.

Filmin temel dinamiği, Dodo’nun eşine duyduğu saplantılı özlem ile çevresindeki kadınlarla kurduğu karmaşık ilişkiler arasında gidip geliyor. Bir öğrencisinin onu evine davet ederek açıkça tahrik etmesi, profesörün zihninde yeni bir çatışma yaratır. Ancak Dodo’nun aklı, fiziksel olarak yanında olmayan eşi ve onun yeni sevgilisinde takılı kalır. Brass, bu noktada izleyiciyi bir tür röntgenci konumuna yerleştiriyor. Karakterin bakışıyla özdeşleşen kamera, arzu nesnelerini parçalara ayırarak, bir tablonun detaylarına bakar gibi işliyor. Bu anlamda Göz Zevki, adının hakkını veren, görselliğe ve bakışın gücüne odaklanan bir film. Diyalogların yerini çoğu zaman imgeler ve semboller alıyor.

Katarina Vasilissa’nın canlandırdığı eş karakteri, film boyunca bir hayal, bir anı ve bir takıntı nesnesi olarak varlığını sürdürüyor. Francesco Casale’nin canlandırdığı Dodo ise, arzunun nesnesini kaybettiğinde geriye kalan boşluğun ve bu boşluğu doldurmaya çalışan zihnin huzursuzluğunu taşıyor. Tinto Brass’ın imzası niteliğindeki cesur sahneler ve estetize edilmiş erotizm, filmin ana omurgasını oluşturuyor. Ancak bu, salt bir uyarı aracı değil; karakterin psikolojik çöküşünün ve gerçeklikten kopuşunun bir yansıması olarak kurgulanmış. 90’lı yılların Avrupa sinemasının sınır tanımayan anlatımına tanıklık etmek isteyenler için ilginç bir örnek.

Göz Zevki, özellikle Tinto Brass’ın sinemasına aşina olan izleyiciler için tanıdık bir atmosfer sunuyor. Erotik dram türüne mesafeli olmayan, anlatının psikolojik katmanlarını görsel bir şölenle harmanlayan yapımları sevenler bu filmde kendilerine göre bir şeyler bulabilir. Ancak filmin temposu ve anlatım tarzı, klasik bir hikâye akışı bekleyenleri zorlayabilir. Brass, hikâyeyi anlatmaktan çok, bir ruh halini ve bakışın nesnesi üzerindeki iktidarını resmediyor. Türkiye’de herhangi bir dijital platformda düzenli olarak bulunmayan bu yapım, zaman zaman sinema kanallarında veya fiziksel medyada karşınıza çıkabilir. Eğer ulaşma şansınız olursa, 90’ların provokatif Avrupa sinemasına kısa bir yolculuk yapmaya hazır olun.