Je Suis Annemarie Schwarzenbach Nereden İzlenir?

Véronique Aubouy’un imzasını taşıyan “Je Suis Annemarie Schwarzenbach”, bir biyografi filminden çok, bir kadının izini süren deneysel bir belgesel. 1920’lerin Avrupa’sında, İsviçreli zengin bir ailenin kızı olarak doğan Annemarie Schwarzenbach; yazar, fotoğrafçı ve arkeolog kimlikleriyle dönemin bohem çevrelerinde parlayan ama aynı zamanda karanlıkta kaybolan bir figür. Film, onun hayatını doğrudan anlatmak yerine, bugünün genç oyuncularının bu tarihsel karakterin izini sürmesi üzerine kurulu. Bu tercih, izleyiciyi bir belgeselin soğuk anlatımından uzaklaştırıp, bir keşif sürecinin parçası haline getiriyor.

Annemarie’nin hikâyesi, dışarıdan bakıldığında trajik bir yazar portresi çiziyor: Uyuşturucu bağımlılığı, baskıcı ve Nazi sempatizanı bir anneyle çatışmalar, cinsel kimliğini özgürce yaşayamamanın getirdiği içsel sıkışmışlık. Ancak Aubouy, bu melodramatik unsurları ön plana çıkarmak yerine, onun dünyayı nasıl gördüğüne odaklanıyor. Schwarzenbach’ın İran, Afganistan ve Afrika’ya yaptığı yolculuklar, filmde arşiv görüntüleri ve günümüz çekimleriyle iç içe geçiyor. Bu sayede, bir dönemin entelektüel ve politik atmosferi, kişisel bir hikâyenin içinden akıp gidiyor. Anti-faşist duruşu, dönemin yükselen tehlikelerine karşı aldığı tavır, filmde sadece bir arka plan değil, karakterin asıl itici gücü olarak işleniyor.

Filmin en dikkat çekici yanı, oyuncuların Annemarie’yi canlandırma biçimi. Julia Perazzini ve Nina Langensand başta olmak üzere, oyuncular onun kıyafetlerini giyip, mektuplarını okuyup, fotoğraflarını yeniden canlandırıyor. Bu performanslar, bir “reenactment” (yeniden canlandırma) tiyatrosu gibi hissettiriyor; ancak asla taklit ya da karikatüre düşmüyor. Sanki geçmiş ile bugün arasında bir köprü kuruluyor ve izleyici, Annemarie’nin ruh halini, onun yazılarından ve görüntülerinden süzülen bir duygu olarak deneyimliyor. Belgeselin temposu, klasik anlatı yapısına alışkın izleyiciler için zaman zaman yavaş kalabilir; ama bu yavaşlık, karakterin iç dünyasına inmek için bilinçli bir tercih gibi duruyor.

“Je Suis Annemarie Schwarzenbach”, bir sanatçının hayatını merak edenler kadar, 20. yüzyıl başındaki Avrupa’nın kültürel ve politik iklimine ilgi duyanlar için de zengin bir deneyim sunuyor. Film, Annemarie’nin “Ben kimim?” sorusuna verdiği cevapları ararken, izleyiciye de kendi kimlik arayışına dair bir ayna tutuyor. Bu, bir biyografiden çok, bir hayaletle geçirilen 85 dakika; sessiz, düşündüren ve içten. Türkiye’de MUBI kataloğunda yer alan yapım, belgesel türüne farklı bir açıdan bakmak isteyenler için iyi bir seçenek.