Madame X – Eine absolute Herrscherin Nereden İzlenir?

Ulrike Ottinger’in 1978 tarihli “Madame X – Eine absolute Herrscherin”, sinema tarihinin en tuhaf ve en göz alıcı köşelerinden birinde duruyor. Bir fantastik film olarak tanımlansa da, bu tanım filmin yalnızca yüzeyini kaplıyor. Ottinger, korsanlık temasını, cinsiyet rollerini, sanat dünyasının tükenmişliğini ve kadın dayanışmasının sınırlarını, abartılı bir opera estetiğiyle harmanlıyor. Film, kendini “mutlak hükümdar” ilan eden Madame X’in, yedi kadından oluşan mürettebatıyla birlikte hazine avına çıkmasını anlatıyor. Ancak bu hazine, altın dolu bir sandık değil; daha çok, arzuların ve kimliklerin keşfi gibi görünüyor. Konu bu kadar basitken, filmin asıl zenginliği, her karenin bir tablo gibi kurgulanmış olmasında.

Filmin görsel dili, izleyiciyi adeta bir moda defilesiyle korsan filminin kesişimine davet ediyor. Tabea Blumenschein’in canlandırdığı Madame X, devasa bir şapka, göz alıcı kostümler ve buyurgan bir duruşla, ekranda adeta bir heykel gibi hareket ediyor. Ottinger’in kamerası, bu karakterleri ve mekanları öyle bir özenle çerçeveliyor ki, diyalogların neredeyse tamamen arka plana itildiğini fark ediyorsunuz. Film, geleneksel anlatı yapısını hiçe sayarak, bir dizi sahne ve tablodan oluşan bir kolaj gibi ilerliyor. Bu da izleyiciyi pasif bir tüketici olmaktan çıkarıp, her sahnenin sembolik katmanlarını çözmeye davet ediyor. Eğer hızlı tempolu, diyalog yüklü bir anlatı bekliyorsanız, bu film sizi şaşırtabilir; ancak sinemanın görsel ve düşünsel sınırlarını zorlayan bir deneyime açıksanız, doyurucu bir yolculuk sizi bekliyor.

“Madame X”, bir yönüyle de 1970’lerin queer ve feminist sanat hareketlerinin bir yansıması. Ottinger, kadın karakterlerini nesneleştirilen figürler olarak değil, kendi arzularının ve çatışmalarının öznesi olarak konumlandırıyor. Korsan gemisindeki hiyerarşi, zamanla yerini daha karmaşık ilişkilere bırakıyor; sadakat, kıskançlık ve özgürlük arayışı iç içe geçiyor. Film, bu temaları işlerken bile mizahı elden bırakmıyor; abartılı jestler ve absürt durumlar, izleyiciye mesafeli bir gülümseme bırakıyor. Bu yönüyle yapım, hem ciddi bir sanat eseri hem de oyuncu bir parodi olarak okunabilir. 141 dakikalık süresi boyunca sabır isteyen, ancak sonunda zihninizde uzun süre kalacak imgeler bırakan bir yapım bu.

Ottinger’in sinemasına yabancıysanız, bu film onun dünyasına giriş için hem iddialı hem de temsil gücü yüksek bir başlangıç olabilir. Ancak bu, herkese hitap eden bir yapım değil; sanatsal kaygıları ön planda tutan, anlatıyı ikinci plana atan bir avangard örnek. Türkiye’de DocAlliance Films platformu üzerinden erişilebilen bu film, özellikle görsel sanatlar, moda ve queer teoriyle ilgilenen izleyiciler için keşfedilmeyi bekleyen bir hazine niteliğinde. Kendinizi alışılmışın dışında bir sinema deneyimine bırakmak isterseniz, Madame X’in gemisine binmek için doğru zaman olabilir.