Retratos Fantasmas Nereden İzlenir?

Kleist’in “Kayıp Zamanın İzinde”sini andıran bir belgesel olan Retratos Fantasmas, Brezilya’nın Recife kentindeki sinema saraylarının hikayesini anlatıyor. 20. yüzyılın görkemli yapıları olan bu mekanların büyük kısmı artık yok. Yönetmen Kleber Mendonça Filho, kendi çocukluk ve gençlik anılarından yola çıkarak bu kaybolmuş mekanları arşiv görüntüleri, fotoğraflar ve günümüz çekimleriyle yeniden canlandırıyor. Film, sadece binaların değil, onların etrafında örülen toplumsal yaşamın da bir arkeolojisini yapıyor; sinema salonlarının bir zamanlar nasıl bir kamusal alan işlevi gördüğünü, insanların buralarda nasıl bir araya geldiğini gösteriyor.

Belgesel, kişisel bir hafıza çalışması ile kentsel dönüşümün eleştirisi arasında salınıyor. Mendonça Filho’nun anlatımındaki samimi ton, filmi kuru bir tarih belgeseli olmaktan çıkarıyor. Sinemanın kendisine duyulan sevgi, mekanların yok oluşuna duyulan hüzünle iç içe geçiyor. Şehir efsaneleri, sinema salonlarında yaşandığı söylenen tuhaf olaylar ve buralarda çalışan emekçilerin tanıklıkları filme ayrı bir derinlik katıyor. Özellikle sinema tarihine ve kentlerin değişen dokusuna ilgi duyanlar için zengin bir içerik sunuyor; ancak anlatımındaki yavaş tempoya ve nostaljik atmosfere yakın durmak gerekiyor.

Film, 2023 yapımı olup Türkiye’de MUBI platformunda izlenebilir.