Yokedici Melek Nereden İzlenir?
El ángel exterminador
Yokedici Melek filmi Türkiye'de Cultpix üzerinden abonelikle izlenebilir.
Konu ve değerlendirme
Luis Buñuel’in 1962 tarihli Yokedici Melek, sinema tarihinin en rahatsız edici ve zekice kurgulanmış alegorilerinden biri. Film, bir akşam yemeği partisi için bir araya gelen seçkin bir davetli grubunun, kapılar ardına kadar açık olmasına rağmen salonu terk edememesiyle başlıyor. Bu basit ama imkânsız durum, filmin geri kalanında hiçbir mantıksal açıklamaya bağlanmıyor. Buñuel, izleyiciyi bu gerçeküstü kısıtlamanın içine bırakıyor ve medeniyetin ince kabuğunun nasıl çatladığını, neredeyse belgesel bir soğukkanlılıkla gözlemliyor.
Burada anlatılan, sadece bir mahsur kalma hikâyesi değil; toplumsal sınıfın, ahlakın ve nezaketin sürdürülebilirliğine dair acımasız bir sorgulama. İlk günlerdeki kibarlık ve dayanışma, yerini hızla açlık, susuzluk ve hayatta kalma içgüdüsüne bırakıyor. Karakterler, toplum içinde edindikleri unvanları ve erdem maskelerini birer birer çıkarıyor. Bir doktorun hastasını ihmal etmesi, bir rahibin kutsal metinleri yorumlayışındaki ikiyüzlülük, aşıkların sadakat oyunları… Hepsi, Buñuel’in kamerası önünde paramparça oluyor. Film, bu elit grubun iç yüzünü gözler önüne sererken, izleyiciye de rahatsız edici bir ayna tutuyor: Siz o odada olsaydınız, hangi ilkeniz ayakta kalırdı?
Buñuel’in sinematografisi, bu kaotik çözülüşü sakin ve mesafeli bir dille aktarıyor. Odanın dışında kalanların (hizmetkârlar, şehir halkı) yaşadığı kaosu ve hatta bir koyun sürüsünün salona girişini, gerçeküstü öğelerle harmanlıyor. Bu sahneler, filmin sembolik yükünü artırırken, izleyiciyi tek bir anlam arayışına hapsetmiyor. Yokedici Melek, her izleyişte farklı bir katmanını açığa çıkaran, açık uçlu bir yapıt. New York Times’ın en iyi 1000 film listesinde yer alması tesadüf değil; bu, sinemanın sınırlarını zorlayan ve hâlâ güncelliğini koruyan bir başyapıt.
Komedi ve dram arasında gidip gelen tonu, filmi izlerken rahat bir nefes almanıza izin vermiyor. Buñuel, burjuvazinin kendi elleriyle ördüğü kafesi, onların en savunmasız anında gösteriyor. Eğer sinemada rahatsız edici ama düşündürücü bir deneyim arıyorsanız, bu film tam size göre. Türkiye’de Cultpix platformunda izlenebilir.
