O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji Nereden İzlenir?

1985 yapımı “O-bi, O-ba. Koniec cywilizacji”, Polonyalı yönetmen Piotr Szulkin’in distopik bilim kurgu üçlemesinin en bilinen halkası. Film, nükleer savaş sonrası donmuş bir dünyada, dev bir kubbe altında hayatta kalmaya çalışan insan topluluğunu merkeze alıyor. Bu kapalı mekânda “Soft” adlı bir karakterin gözünden, umut ile umutsuzluk arasında gidip gelen bir yaşamı izliyoruz. İnsanların tek tesellisi, kendilerini kurtaracağına inandıkları efsanevi “Ark” gemisinin gelişini beklemek. Ancak bu beklenti, topluluğu ayakta tutan en büyük yalan olabilir.

Szulkin, filmini klasik bir kıyamet hikâyesi olarak kurmuyor; aksine, toplumsal kontrol, inanç ve kitle psikolojisi üzerine sert bir alegori inşa ediyor. Soft’un günlük rutini — moral dağıtmak, isyanları bastırmak, açları doyurmak— aslında sistemin nasıl işlediğini gösteren rahatsız edici birer ayrıntıya dönüşüyor. Filmin tonu ağır, kasvetli ve yer yer soğuk bir ironi taşıyor. Görsel tasarım, donuk ve paslı mekânlarıyla bu karamsar atmosferi güçlendiriyor. Bilim kurgudan çok felsefi bir dram gibi ilerleyen yapım, türün klasik aksiyon ögelerinden bilinçli olarak kaçınıyor.

Oyunculuklar ve minimalist anlatım, filmin mesajını doğrudan vermek yerine seyircinin çıkarım yapmasına bırakıyor. Özellikle 1980’lerin Doğu Avrupa sinemasına ve düşündüren, yavaş tempolu bilim kurguya ilgi duyanlar için önemli bir örnek. “O-bi, O-ba. Koniec cywilizacji”, günümüzde hâlâ güncelliğini koruyan; umudu bir kontrol aracı olarak kullanan sistemlere dair keskin bir bakış sunuyor. Film, Türkiye’de MUBI’de izlenebilir.