Orlando Nereden İzlenir?

Virginia Woolf’un 1928 tarihli romanından Sally Potter’ın uyarladığı “Orlando”, edebiyat uyarlamaları içinde kendine özgü bir yerde durur. Film, Kraliçe I. Elizabeth döneminde genç bir soylu olarak başlayıp, dört yüzyıl boyunca yaşlanmadan ve cinsiyet değiştirerek günümüze ulaşan Orlando’nun hikâyesini anlatır. Tilda Swinton’ın hem erkek hem kadın haliyle taşıdığı bu karakter, kimliğin zamana ve bedene bağlı olmayan akışkanlığını düşündürürken, anlatı da bu dönüşümü doğal bir mucize gibi, sorgusuz biçimde kabullenir.

Potter, dönem kostümleri ve tarihsel dekoru alışıldık biçimde kullanmaz; sahneler tiyatro dekoru gibi bilinçli olarak yapaydır ve anlatıcı karakterin doğrudan kameraya konuşması, hikâyeye mesafeli, oyunbaz bir ton kazandırır. Woolf’un metnindeki ironi ve toplumsal cinsiyet eleştirisi, görsel şakalarla ve keskin diyaloglarla güncel kalır. Orlando’nun kadın olduktan sonra mülkiyet haklarını kaybetmesi, edebi kariyerinde reddedilmesi gibi bölümler, tarih boyunca kadınların karşılaştığı engelleri doğrudan ama öfkelenmeden gösterir.

Fantastik öğelerin, dönem filmi kalıplarının ve mizahın iç içe geçtiği bu yapım, kimlik arayışı ve zaman kavramı üzerine düşünmekten hoşlanan izleyicilere hitap eder. Sakin temposu ve sembolik anlatımıyla dikkat isteyen bir film; klasik anlatı beklentisinde olanlara mesafeli durabilir. “Orlando” şu anda Türkiye’de MUBI platformunda izlenebilir.