Viimne reliikvia Nereden İzlenir?

1970 yapımı Viimne reliikvia (Son Kutsal Emanet), Sovyet Estonya'sının en sıra dışı yapımlarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Yönetmen Grigori Kromanov, 19. yüzyıl Eston edebiyatının klasiklerinden Eduard Bornhöhe'nin romanından uyarladığı hikayeyi, dönemin sinema dilinin çok ötesine geçen bir enerjiyle perdeye taşıyor. Yüzeysel bir tarihi macera beklentisiyle izlemeye başlayanları ilk dakikalardan itibaren şaşırtacak bir iş bu. Zira film, Orta Çağ Estonya'sında geçen bir keşiş ile genç bir kadının yollarının kesişmesini anlatırken, türler arasında adeta bir cambaz gibi yürüyor.

Anlatının merkezinde, bir manastırda saklanan ve halk tarafından kutsal sayılan bir emanetin çevresinde dönen entrikalar var. Ancak film, bu dini ve tarihi zemini sadece bir fon olarak kullanıyor. Asıl mesele, dönemin toplumsal baskılarına karşı bireysel özgürlüğün ve tutkunun savunusu. Başkarakterlerin kaçış planı, kısa sürede bir tür isyana dönüşüyor. Kromanov, bu süreci anlatırken dönemin Sovyet sinemasından alışık olmadığımız bir görsellik kullanıyor. El kamerasıyla çekilmiş dinamik sekanslar, keskin kurgu ve hikayenin akışına serpiştirilmiş mizahi unsurlar, filmi döneminin çok ötesinde modern bir hisle donatıyor. Özellikle müziklerin ve şarkıların anlatıya dahil ediliş biçimi, filmi neredeyse bir rock operası kıvamına getiriyor.

Oyuncu kadrosu da filmin bu sıra dışı tonuna mükemmel eşlik ediyor. Aleksandr Goloborodko'nun canlandırdığı asi soylu Gabriel ile Ingrīda Andriņa'nın hayat verdiği güçlü ve kurnaz Agnes arasındaki dinamik, hikayenin romantik damarını besliyor. Ancak asıl dikkat çeken performans, Sovyet sinemasının usta isimlerinden Rolan Bykov'un yorumladığı keşiş karakteri. Bykov, hem komik hem de tekinsiz olabilen bu rolüyle filme damgasını vuruyor. Onun sahneleri, filmin genel havasındaki o ince çizgiyi, ciddiyet ile absürtlük arasındaki dengeyi koruyan en önemli unsurlardan biri.

Sonuç olarak Viimne reliikvia, sadece bir tarihi film değil; aynı zamanda döneminin sinema kalıplarını kıran, cesur ve eğlenceli bir başkaldırı hikayesi. 86 dakikalık süresi boyunca sıkılmadan izlenen, akılda kalıcı şarkıları ve enerjik anlatımıyla izleyiciyi içine çeken bir yapım. Türkiye'de Cultpix platformunda izlenebilir; bu kült filmi keşfetmek için doğru bir adres.