Ejderin Yılı Nereden İzlenir?

Michael Cimino’nun 1985 tarihli “Ejderin Yılı”, New York’un Chinatown bölgesini bir savaş alanına dönüştüren, döneminin en iddialı suç gerilimlerinden biri. Film, bölgeyi kontrol eden Triad örgütünün yeni ve hırslı lideri Joey Tai’nin, uyuşturucu ticaretindeki pastayı büyütme arzusuyla geleneksel dengeleri bozmasıyla başlıyor. Ancak asıl çatışma, bölgeye atanan ve kuralları hiçe sayan Yüzbaşı Stanley White’ın (Mickey Rourke) bu kaosa müdahale etmesiyle kızışıyor. Cimino, bu iki karakterin kesişen yollarını, sadece bir polisiye kovalamaca olarak değil, kültürel çatışma ve kişisel takıntıların iç içe geçtiği bir hesaplaşma olarak kurguluyor.

Filmin en güçlü yanlarından biri, atmosfer kurmadaki ustalığı. Cimino, Chinatown’un dar sokaklarını, neon ışıklarını ve kalabalık pazarlarını adeta bir labirent gibi kullanıyor. Bu labirentte ilerleyen White, hem dışarıdan gelen bir yabancı hem de kendi kurallarıyla hareket eden bir başına buyruk. Mickey Rourke’un performansı, karakterin bu iki yönlülüğünü başarıyla yansıtıyor: Bir yanda sisteme meydan okuyan asi bir polis, diğer yanda kendi şeytanlarıyla boğuşan yorgun bir adam. John Lone’un canlandırdığı Joey Tai ise, zarif ama acımasız duruşuyla filme soğukkanlı bir tehdit unsuru katıyor. İkilinin sahneleri, diyaloglardan çok bakışmalarla ve gerilimle örülü.

Senaryo, Oliver Stone’un imzasını taşıyor ve bu, filmin sert ve doğrudan anlatımında kendini hissettiriyor. Hikaye, aksiyon sahnelerinde hız kazanırken, ara ara karakterlerin motivasyonlarına ve bölgenin sosyolojik dokusuna da eğiliyor. Ancak “Ejderin Yılı”nı döneminin diğer polisiyelerinden ayıran şey, bu motivasyonları klişe iyi-kötü karşıtlığına indirgememesi. White’ın yöntemleri tartışmalı, Tai’nin hedefleri ise kendi perspektifinden anlaşılabilir. Bu gri alan, filmi izlerken rahatsız edici ama bir o kadar da düşündürücü kılıyor. Aksiyon sahneleri ise dönemin pratik efektleriyle çekilmiş olmasına rağmen, koreografisi ve kurgusuyla hâlâ etkileyici bir enerji taşıyor.

134 dakikalık süresi boyunca tempo hiç düşmüyor; her sahne, büyük hesaplaşmaya doğru ilerleyen bir basamak gibi işlev görüyor. Cimino’nun epik anlatıma olan eğilimi, bu hikâyeye beklenmedik bir genişlik kazandırıyor. Sonuç olarak “Ejderin Yılı”, sadece bir suç filmi değil; aynı zamanda bir dönemin New York’unu, göçmen topluluklarının dinamiklerini ve bir adamın sınır tanımayan adalet anlayışını konu alan, sert ve katmanlı bir yapım. Türkiye’de dijital platformlarda sıkça bulunmayan bu film, DVD ya da Blu-ray koleksiyonlarında ve bazı dönemsel sinema gösterimlerinde karşınıza çıkabilir; izleme şansı bulursanız, dönemin sinema diline ilgi duyanlar için kaçırılmaması gereken bir deneyim sunuyor.