Beden ve Ruh Nereden İzlenir?

Bir mezbahanın soğuk, paslanmaz çelik koridorlarında başlayan bir aşk hikâyesi... Enyedi Ildikó’nun Altın Ayı ödüllü filmi “Beden ve Ruh”, ilk bakışta zıt kutuplar gibi duran iki yalnız insanın, Endre ve Mária’nın sıra dışı yakınlaşmasını anlatıyor. Endre, kolunda engeli olan, kendi halinde bir finans direktörü; Mária ise Asperger sendromu nedeniyle duygularını ifade etmekte zorlanan, katı kurallarla yaşayan bir kalite kontrolör. İkisi de şirketin soğuk duvarları arasında kendi kabuklarına çekilmişken, bir sabah iş yerindeki psikiyatrın keşfettiği bir ayrıntı her şeyi değiştiriyor: İkisi de her gece aynı rüyayı görüyor. Bir ormanda, karların içinde dolaşan iki geyik olarak.

Filmin büyüsü, bu fantastik öncülü asla teşhirci bir şova dönüştürmemesinde. Rüya sekansları, doğanın dinginliğiyle mezbahanın endüstriyel soğukluğu arasında kurduğu kontrastla, karakterlerin iç dünyalarına açılan birer kapı gibi işliyor. Yönetmen, bu iki yetişkinin birbirine dokunma, konuşma ve en nihayetinde “insan” olma çabalarını öyle naif ve sabırlı bir dille anlatıyor ki, seyirci olarak onların her küçük adımında yüreğiniz sıkışıyor. Bu bir aşk hikâyesi, ama bildiğiniz türden değil; daha çok iki kırılgan ruhun, birbirlerinin yaralarını sarmak için attıkları ürkek, hantal ama son derece samimi bir dans gibi.

Borbély Alexandra’nın Mária performansı, filmin kalbini oluşturuyor. Beden diliyle, gözlerindeki tedirginlikle ve en küçük jestlerindeki hesaplılıkla, izleyiciyi karakterin zihnine hapsediyor. Karşısında Morcsányi Géza’nın sıcak ve yorgun Endre’si, bu soğuk dünyaya insani bir denge getiriyor. İkili arasındaki uyumsuzluk, aslında filmin en büyük gücü; çünkü aşkı, Hollywood’un cilalı hallerinden değil, gerçek hayatın zorluklarından ve garipliklerinden damıtıyor. Hikâye boyunca mezbaha sahnesi, yaşamın ve ölümün iç içe geçtiği bir metafor olarak varlığını sürdürüyor; bu da filme rahatsız edici ama bir o kadar da düşündürücü bir derinlik katıyor.

“Beden ve Ruh”, sabırsız izleyiciler için değil. Temposu yavaş, diyalogları seyrek ve anlatımı incelikli. Ancak bu yavaşlık, filmin sonunda hissedeceğiniz o tarifsiz huzurun ve hüznün ön koşulu. İki insanın birbirine açılma cesaretini, en sıradan anlarda bile bulabileceğiniz şiirsel bir dille anlatan bu yapım, sinemanın hâlâ büyülü bir anlatı aracı olduğunu kanıtlıyor.